Tầm soát ung thư ở độ tuổi nào là hợp lý?

Cho đến nay ung thư vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới.

Theo thống kê, ở Việt Nam, khoảng 70% bệnh nhân ung thư được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Khi đó tiên lượng điều trị là rất hạn chế mặc dù phải kết hợp nhiều phương pháp điều trị khác nhau, với quá trình điều trị lâu dài, phức tạp. Điều này không những gây ra sự mệt mỏi mà còn tốn kém tiền bạc cho bệnh nhân và gia đình.

Đối với ung thư, để có tiên lượng bệnh tốt (tức là kéo dài thời gian sống sau điều trị và đảm bảo chất lượng cuộc sống bình thường) thì điều trị bệnh triệt để ở giai đoạn sớm là yếu tố tiên quyết. Để làm được điều đó thì không có cách nào khác ngoài việc người dân, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ, nên đi khám sàng lọc tầm soát ung thư, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện tổn thương ung thư ở giai đoạn sớm.

Khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú.

Khám sàng lọc là gì?

Là kiểm tra sức khỏe trên người bình thường để phát hiện bệnh sớm khi chưa có biểu hiện trên lâm sàng (đau, mệt mỏi, vàng da, sờ thấy khối u...).

Vì sao nên khám sàng lọc?

Là để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Đặc biệt đối với ung thư, phát hiện sớm có thể điều trị khỏi hoàn toàn, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Nên khám sàng lọc những bệnh ung thư nào?

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo: “Nên đi khám sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm ung thư vú, cổ tử cung và đại tràng; vì đây là những loại ung thư có hiệu quả điều trị cực kỳ tốt nếu được phát hiện sớm”. Đối với những người có yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều bụi (đá, gỗ, kim loại...) thì nên khám sàng lọc ung thư phổi.

Ngoài ra, với những khối u trong ổ bụng (u gan, thận, tử cung, buồng trứng...) cũng có thể phát hiện được khi chưa có biểu hiện trên lâm sàng bằng kỹ thuật chẩn đoán đơn giản, không độc hại như siêu âm.

Độ tuổi nào nên khám sàng lọc ung thư?

Thông thường, khám sàng lọc ung thư áp dụng ở người trưởng thành. Dưới đây là khuyến cáo khám sàng lọc ung thư theo tuổi: (xem bảng dưới). 

Đi khám sàng lọc ung thư ở đâu?

Tại các cơ sở y tế có chuyên khoa về ung bướu, trong đó chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm tế bào có vai trò đặc biệt quan trọng!

Các biện pháp phòng bệnh ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung là một bệnh phổ biến và gây tử vong cao cho chị em phụ nữ. Phòng bệnh hơn chữa bệnh, bài viết dưới đây sẽ chia sẻ với chị em về cách phòng bệnh ung thư cổ tử cung để chị em cùng tham khảo và tự bảo vệ sức khỏe bản thân. 

Khám phụ khoa định kì 6 tháng/lần, để phát hiện sớm các bệnh phụ nữ thường gặp, làm thêm xét nghiệm tế bào cổ tử cung (pap smear) để kiểm soát bệnh ung thư cổ tử cung hữu hiệu nhất.

Tiêm vắcxin HPV phòng ngừa ung thư cổ tử cung.

Chung thủy 1 vợ 1 chồng, không quan hệ với nhiều bạn tình.

Thực hiện kế hoạch hóa gia đình, không đẻ nhiều con.

Thực hiện an toàn tình dục: sử dụng biện pháp tránh thai an toàn.

Tránh xa thuốc lá, và các chất kích thích.

Vệ sinh sạch sẽ bộ phận sinh dục hàng ngày, trước và sau khi quan hệ.

Bên cạnh đó thực phẩm cũng là yếu tố phòng ngừa ung thư hữu hiệu:

– Dâu tây: loại quả có chứa các chất ngăn chặn tế bào ung thư rất tốt.

– Sô cô la rất tốt cho sức khỏe, chứa chất catechin, có tác dụng phòng bệnh tim mạch, đột quỵ và ung thư.

– Gừng và nghệ có chứa thành phần curcumin có khả năng tiêu diệt các tế bào ung thư.

– Trà xanh: chống lại tế bào ung thư.

– Rau cải: chứa nhiều thành phần dinolylmethane, sulforaphane và element selenium là các thành phần chống lại quá trình ung thư và biến đổi tế bào trong cơ thể.

– Rượu vang đỏ: uống một chút rượu vang đỏ mỗi ngày rất tốt cho hệ tim mạch, đông thời có thể ngăn ngừa các bệnh ung thư gan, ung thư vú và ung thư dạ dày.

Các biện pháp phòng bệnh ung thư cổ tử cung giúp bạn giảm bớt nguy cơ mắc phải căn bệnh nguy hiểm này.

Chúc các bạn có một cơ thể khỏe mạnh!

Ăn mặn tiềm ẩn nguy cơ ung thư dạ dày

Sát thủ giấu mặt gây bệnh tăng huyết áp, tim mạch, ung thư dạ dày và sỏi thận không đâu xa, nó ở ngay trong căn bếp, trên bàn ăn và người “tiếp tay” hay ngăn chặn nó tấn công vào sức khỏe của các thành viên trong gia đình chính là các bà nội trợ.

Xu hướng ăn mặn hơn ngày càng gia tăng, khẩu vị của người Việt Nam thường là các món ăn có sử dụng nước mắm, bột gia vị. Trẻ nhỏ ngay từ những ngày đầu tập ăn dặm đa phần cũng bị các bà mẹ tập cho ăn mặn theo khẩu vị của người lớn. Đây chính là một thói quen xấu, có hại khi nhiều người ngày càng ăn mặn hơn theo độ tuổi.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO)`đã ra thông điệp kêu gọi người dân Việt Nam cần nhanh chóng có hành động đối với việc lạm dụng muối ăn nhằm làm giảm số người mắc và tử vong do các bệnh tim mạch và đột quỵ. Theo nghiên cứu, gần 60% người dân Việt Nam sử dụng lượng muối cao hơn gấp hai lần lượng muối được khuyên dùng hằng ngày là ít hơn 5gam/ người/ngày.

Cơ thể chúng ta cần một lượng muối nhưng ăn quá mặn nghĩa là chúng ta đã tự chuốc gánh nặng bệnh tật cho bản thân, cho gia đình và xã hội. Nói về sự liên quan giữa muối với huyết áp và bệnh tim mạch, bác sĩ Donna Arnett, thuộc trường đại học Y tế cộng đồng Birmingham, đại học Alabama, cho biết: Trước hết, chúng ta nên nhớ là muối rất quan trọng trong việc điều hòa huyết áp cơ thể. Vì thế nếu lượng muối trong cơ thể tăng lên thì huyết áp tăng lên và kéo theo đó là nguy cơ tăng huyết áp.

Cho trẻ ăn mặn là hại trẻ.

Đây là một trong các nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh tim mạch và đứt mạch máu não trên toàn cầu… Với việc tăng huyết áp thì tim của chúng ta phải làm việc nhiều hơn, để đẩy máu qua các mạch máu, nơi huyết áp cao hơn . Và các mạch máu làm việc cũng khó hơn, do đó cơ thể chúng ta sẽ dễ bị đứt mạch máu não, mạch máu yếu hơn.

Ngoài nguy cơ gây huyết áp, tim mạch và đột quỵ, ăn nhiều muối cũng được coi là một trong những nguyên nhân gây ung thư dạ dày, loãng xương, bệnh thận và sỏi thận.

Mắm muối rẻ, dễ mua bệnh

Mắm, bột canh, bột nêm gia vị thường là có giá rẻ, chỉ từ vài nghìn đến hơn hai chục nghìn nên chị em khi đi chợ, siêu thị thường có thói quen mua nhiều để dùng dần khỏi phải đi mua lắt nhắt, lỡ đang nấu ăn mà hết mắm muối đi xin hàng xóm thì ngại. Chưa kể thói quen nấu nướng áng chừng , ít người bỏ từng chút một vào nồi canh, món xào, món kho, mà thường là nêm nếm theo thói quen. Vô hình chung theo thời gian, càng có thâm niên nấu ăn, các bà nội trợ thường nấu những món ăn đậm đà.

Để các món ăn không nhạt nhẽo, đủ vị mà vẫn đảm bảo tiêu chí bảo vệ sức khỏe các thành viên trong gia đình, các bà nội trợ nên tuân thủ những nguyên tắc sau:

- Không nên tích trữ quá nhiều muối, mắm trong nhà.

- Không để nước mắm, nước tương và muối trên bàn ăn.

- Hạn chế lượng muối, bột canh, nước mắm… cho vào thức ăn khi nấu nướng, mức tối đa là không quá một phần năm thìa cà phê muối cho một bữa ăn của một người một ngày. Khi nấu nên nêm từng chút một, tránh cho một lúc dễ bị quá tay.

- Hạn chế sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, thịt hun khói, bim bim,…

- Yêu cầu các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn.

- Đọc nhãn khi mua thực phẩm đã được chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối.

- Nên cho trẻ em ăn thực phẩm tự nhiên và không thêm muối.

Su hào - siêu thực phẩm cho sức khỏe vàng

Su hào chứa nhiều vitamin và carotenoids, một chất chống oxy hóa có tác dụng ngừa ung tuyến tiền liệt và thư ruột kết.

Su hào là thực phẩm có nguồn gốc từ châu Âu, thuộc họ cải. Ngày nay, loại củ này đã được trồng rộng khắp thế giới, đặc biệt là vào mùa đông. Lý do là nó không chỉ là món ăn ưa thích mà còn giàu dinh dưỡng. 

Dưới đây là những lợi ích tuyệt vời của su hào đối với sức khỏe.

Su hào - siêu thực phẩm cho sức khỏe vàng.

Với hàm lượng calo thấp và nhiều chất dinh dưỡng, su hào là thực phẩm thích hợp cho những người muốn giảm cân. Trong 100g su hào chỉ có 29 calo, tương đương 2% lượng calo trung bình cơ thể cần mỗi ngày, trong khi lượng chất xơ lại dồi dào, giúp mau no.

Su hào chứa nhiều vitamin và carotenoids, một chất chống oxy hóa có tác dụng ngừa ung thư tuyến tiền liệt và ung thư ruột kết.

Bên cạnh đó, hàm lượng chất khoáng, nhất là kali, trong su hào giúp duy trì độ kiềm trong máu cũng như phòng tránh nhiều bệnh tật. Có nhiều cách chế biến su hào, như dùng làm món ăn (nấu canh, chiên, xào, trộn gỏi…) hoặc ép lấy nước uống. 

Giúp máu lưu thông tốt

Su hào là thực phẩm ít chất béo hoà tan và cholesterol. Điều đó có nghĩa rằng, nó rất tốt cho tim và hệ tuần hoàn máu. Chất béo hòa tan được biết đến là có hại cho cơ thể. Nếu ăn uống nhiều chất này sẽ làm tăng nồng độ cholesterol có hại ở trong máu. Từ đó dẫn đến nhiều bệnh ở tim như đau tim và đột quỵ. Hơn nữa, su hào giàu chất chống oxi hóa nên giúp tế bào ngăn ngừa sự tổn thương bởi các phân tử gốc tự do đi vào cơ thể qua hô hấp hoặc ăn uống. Những phân tử gốc này thường làm tăng nguy cơ đau tim và ung thư. 

Giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh

Mùa đông hệ miễn dịch của chúng ta dễ bị tấn công do sự phát triển mạnh của vi rút, do vậy mà chúng ta dễ bị cảm cúm, ho, xổ mũi và mệt mỏi. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu bạn chăm ăn su hào vào mùa đông, nó sẽ giúp bạn tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch. Lý do là trong su hào có chứa rất nhiều vitamin C.

Một bát su hào sống có chứa lượng vitamin C nhiều hơn 1,4 lần so với nhu cầu cơ thể cần mỗi ngày. Hệ miễn dịch khỏe mạnh cũng giúp bạn chống lại các bệnh như tim mạch và ung thư. Ngoài ra vitamin C còn giúp cải thiện sự hấp thụ và phục hồi nguồn cung vitamin E cho cơ thể. 

Giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Su hào có hàm lượng chất xơ tuyệt vời cho cơ thể. Một bát su hào có chứa 5 gram chất xơ, bằng 19% lượng chất xơ cơ thể cần mỗi ngày. Chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt bằng cách duy trì sức khỏe của ruột và ruột kết. Nó cũng có vai trò quan trọng trong việc duy trì lượng vi khuẩn có lợi trong ruột ở mức cân bằng. Tất cả những yếu tố trên giúp bạn giảm nguy cơ mắc các bệnh ở đường tiêu hóa, bệnh trĩ và ung thư tuyến tiền liệt và ung thư ruột kết. 

Tăng cường chức năng thần kinh và cơ

Su hào cũng là loại củ giàu kali. Một bát su hào sống đáp ứng được khoảng 14% lượng kali cơ thể cần mỗi ngày. Kali là khoáng chất cần thiết cho sức khỏe của cơ thể cũng như chức năng thần kinh. Nó cũng hỗ trợ tích lũy carbohydrate- thành phần được sử dụng như là “nhiên liệu” cho cơ bắp. Nếu cơ thể nhận đầy đủ lượng kali cũng sẽ giúp bạn xử lý thông tin nhanh và không bị kích động khi gặp chuyện rắc rối.

38% người Việt vẫn tin sừng tê giác chữa được bệnh ung thư

Theo điều tra mới nhất của Hội nhân đạo thế giới (HSI) và hãng Nielsen, thì mặc dù lượng tiêu thụ sừng tê giác của Việt Nam đã giảm, nhưng vẫn có đến hơn 1/3 dân số nước ta tin rằng thứ này có thể chữa được bệnh ung thư.

Từ lâu Việt Nam đã nổi tiếng thế giới như một trong những quốc gia tích cực nhất trong việc “diệt chủng” loài tê giác với nhu cầu tiêu thụ sừng tê rất cao. Việt Nam trở thành trung tâm của các chiến dịch tuyên truyền bảo vệ loài tê giác.

Theo báo cáo mới của Hội nhân đạo thế giới và hãng điều tra thị trường Nielsen, thì các chiến dịch tuyên truyền đang đem lại những kết quả đáng mừng. Trong năm qua, lượng tiêu thụ sừng tê giác tại Việt Nam đã giảm 33%.

Tê giác con bên cạnh xác của con tê giác mẹ vừa bị giết

Tuy nhiên, theo báo cáo này thì vẫn đang có tới 38% dân Việt Nam còn tiếp tục nuôi niềm tin rằng sừng tê chữa được bệnh ung thư – một điều đã được các nhà khoa học chứng minh là sai lầm, khi sừng tê giác chỉ có thành phần chính giống móng tay người.

Năm 2013, một kỷ lục mới về số lượng tê giác bị săn trộm được xác lập tại Nam Phi, với 1.004 con tê giác bị giết. Cho đến thời điểm này của năm nay, đã có 821 con bị giết.

Sừng tê giác có thị trường chủ yếu ở Trung Quốc và Đông Nam Á, trong đó Việt Nam là một trong những thị trường lớn nhất. Trong vài năm gần đây, truyền thông quốc tế đã có rất nhiều bài viết "điểm mặt chỉ tên" nước ta như là một trong những nguyên nhân thúc đẩy nạn săn trộm tê giác tại châu Phi - và không quên nhấn mạnh rằng văn hóa sừng tê tại Việt Nam ngoài xuất phát từ niềm tin sai lầm về dược lý, còn có nguyên nhân từ "văn hóa quà biếu".

Nguyên nhân gây mệt mỏi ở bệnh nhân ung thư

Mệt mỏi liên quan đến ung thư là một trạng thái yếu ớt, cảm giác kiệt sức mang tính chất chủ quan, do bệnh ung thư hay liệu trình điều trị bệnh ung thư mang lại.

Cảm giác mệt mỏi thường dai dẳng

Cảm giác này thường tồn tại một cách dai dẳng, kéo dài gây ảnh hưởng trầm trọng đến các hoạt động thường ngày. Mức độ ảnh hưởng của sự mệt mỏi có thể ở mức trầm trọng gây ảnh hưởng nặng nề đến các hoạt động chức năng của các cơ quan sống. 

Người mắc bệnh ung thư thường mô tả cảm giác mệt mỏi bằng các từ ngữ như: không muốn làm gì, mệt mỏi vô cùng, cảm thấy yếu ớt, chỉ muốn nằm bẹp tại chỗ…

Nguyên nhân gây mệt mỏi ở bệnh nhân ung thư.

Mệt mỏi trong người mắc bệnh ung thư cũng có thể mô tả bởi các từ ngữ như: mất khả năng điều khiển, cạn kiệt năng lượng, tinh thần suy sụp, mất hết sinh lực và sự muốn tồn tại,… đặc biệt hiện tượng mệt mỏi trong ung thư này không cải thiện với việc nghỉ ngơi và ngủ.

Mệt mỏi và các triệu chứng liên quan khác thường ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như tiên lượng sống của người bệnh ung thư. Các nghiên cứu đã chỉ ra, mệt mỏi xuất hiện ở 40% bệnh nhân ung thư ở giai đoạn vừa được chẩn đoán, ở 90% bệnh nhân ung thư đang được điều trị bằng xạ trị và ở 80% bệnh nhân đang được điều trị bằng hóa chất.

Nguyên nhân gây nên mệt mỏi rất đa dạng

Nguyên nhân của sự mệt mỏi rất đa dạng và mang tính chất cá thể. Tuy nhiên nguyên nhân bệnh học của mệt mỏi chưa được xác định, một vài yếu tố sinh lý bệnh và tâm lý có liên quan đến mệt mỏi.

Các yếu sinh lý bệnh như tố liên quan:

Gây ra bởi khối u (đặc biệt u ở hệ thần kinh trung ương).

Gây ra bởi liệu trình điều trị (phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, sử dụng thuốc nhóm opioid (họ morphin), thuốc miễn dịch)

Một số tính trạng bệnh lý nền sẵn có như: thiếu máu, suy tim, suy các tạng khác (thận, gan..)

Suy dinh dưỡng, suy tuyến giáp, các bệnh lý chuyển hóa liên quan đến cơ vân.

Đau do ung thư.

Thay đổi hệ miễn dịch, thay đổi lượng hormone nhóm steroid, mất ngủ hay thay đổi nhịp giấc ngủ sinh học.

Các yếu tố tâm lý có thể gây nên tình trạng mệt mỏi:

Lo lắng

Trầm cảm.

Ngoài ra, yếu tố môi trường gây mệt mỏi như: bệnh viện hay thay đổi môi trường sống cũng là yếu tố thúc đẩy tăng thêm sự mệt mỏi.

Để đánh giá sự mệt mỏi, Bác sĩ có thể dùng thang điểm VAS (Visual analog scal) hoặc thang điểm BFI (Brief Fatigue Invevtory) để hỏi, đánh giá bệnh nhân đồng thời đánh giá hiệu quả của quá trình điều trị. Vì vậy, ở bất kỳ giai đoạn nào của bệnh ung thư, ngay từ khi mới có chẩn đoán hay trong quá trình thực hiện các phác đồ điều trị ung thư, nếu bệnh nhân có dấu hiệu của sự mệt mỏi nên cần đến sự hỗ trợ của Bác sĩ chăm sóc giảm nhẹ. Sự mệt mỏi trong ung thư thường không cải thiện với việc nghỉ ngơi và ngủ đơn thuần, mà cần có những can thiệp bằng các phương pháp, các liệu pháp không dùng thuốc là chủ yếu.

Ngoài ra, việc đánh giá và điều trị toàn diện các bệnh lý sẵn có, đồng thời hỗ trợ dinh dưỡng đúng cách cũng góp phần cải thiện nhanh tình trạng mệt mỏi, giúp hỗ trợ cho việc tuân thủ điều trị, nâng cao hiệu quả điều trị bệnh ung thư.

Phơi nhiễm bụi silic làm tăng nguy cơ ung thư phổi

Một phân tích gộp mới đây đã đưa ra bằng chứng rõ ràng về tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi do phơi nhiễm bụi silic.

Các nhà nghiên cứu Mỹ cho biết, ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong do bệnh ung thư hàng đầu ở Mỹ và khói thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất.

Tuy nhiên, phơi nhiễm với radon, amiăng, silic và ô nhiễm không khí cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi. Silic được tìm thấy trong nhiều vật liệu như cát, đá, xi măng, gạch… 

Người lao động có thể phơi nhiễm bụi silic theo nhiều cách ví dụ như khi cắt, xẻ hoặc khoan các sản phẩm có chứa silic. Có khoảng 2,2 triệu lao động Mỹ bị phơi nhiễm bụi silic mỗi năm.

Tháng 8 năm ngoái, cơ quan quản lý sức khỏe và an toàn lao động Mỹ đã đề xuất một quy định mới nhằm giảm một nửa lượng bụi silic dioxit tinh thể hô hấp mà người lao động có thể bị phơi nhiễm trong 8 giờ làm việc.